ગુજરાતમાં દિવાળી ટાણે વીજ સંકટનો ભડકો: ઉદ્યોગોમાં 8 કલાક કાપ, મંત્રીનો બચાવ
દિવાળીના તહેવારો આડે હવે ગણતરીના દિવસો બાકી છે ત્યારે ગુજરાતના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર પર અચાનક વીજ કટોકટીના વાદળો ઘેરાયા છે. રાજ્યમાં વીજળીની માંગ રેકોર્ડબ્રેક સ્તરે પહોંચતા દક્ષિણ ગુજરાતથી લઈને સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ સુધીના નાના તેમજ મધ્યમ ઉદ્યોગોમાં અંધારપટ છવાઈ ગયો છે. એક તરફ ઉર્જા મંત્રી પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણ નિયંત્રણમાં હોવાનો દાવો કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ બંધ પડેલા પાવર પ્લાન્ટ્સને તાકીદે ચાલુ કરવા અને કેન્દ્ર પાસેથી વધારાની વીજળી મેળવવા માટે સચિવાલયમાં દોડધામ મચી ગઈ છે. તહેવારોની પીક સીઝનમાં જ લાદવામાં આવેલા વીજકાપથી લાખો પરિવારોની રોજીરોટી અને અબજોના વેપાર સામે મોટો પ્રશ્નાર્થ ઊભો થયો છે.
વીજ સંકટ અને વહીવટી સ્થિતિની આંકડાકીય રૂપરેખા
| વિગત | સત્તાવાર / વાસ્તવિક માહિતી |
| વીજળીની દૈનિક માંગ | 29000 MW થી વધુ (ઐતિહાસિક સ્તરે) |
| વીજકાપનો સમયગાળો | સાંજે 4:00 PM થી રાત્રે 12:00 AM (8 કલાક) |
| સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત પટ્ટો | ભરૂચથી ઉમરગામ (દક્ષિણ ગુજરાત) સહિત રાજ્યના ક્લસ્ટર્સ |
| કેન્દ્ર પાસે માંગેલી વધારાની વીજળી | 1000 MW |
| પુનઃ શરૂ કરવા આદેશ અપાયેલા પ્લાન્ટ્સ | 31 બંધ પાવર પ્લાન્ટ્સ |
| અસરગ્રસ્ત મુખ્ય સેક્ટર્સ | ટેક્સટાઇલ, ડાયમંડ, એમ્બ્રોઇડરી, એન્જિનિયરિંગ |
ભરૂચથી ઉમરગામ પટ્ટામાં કારખાના ઠપ: SGCCI એ સીએમને પત્ર લખ્યો
દક્ષિણ ગુજરાતના ભરૂચથી ઉમરગામ સુધીના વિશાળ ઔદ્યોગિક પટ્ટામાં સાંજે 4:00 PM થી રાતના 12:00 AM સુધી સત્તાવાર રીતે 8 કલાકનો વીજકાપ ઝીંકી દેવાતાં કારખાનાઓમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો છે. દક્ષિણ ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (SGCCI) દ્વારા આ અંગે મુખ્યમંત્રીને સીધો પત્ર પાઠવીને રજૂઆત કરવામાં આવી છે. ચેમ્બરના જણાવ્યા અનુસાર ટેક્સટાઇલ, હીરા ઉદ્યોગ અને એમ્બ્રોઇડરી જેવા શ્રમપ્રધાન ક્ષેત્રોમાં ઉત્પાદન ખોરવાતાં ઉદ્યોગકારો ભારે નુકસાનીમાં ધકેલાયા છે અને કામકાજ બંધ રહેતાં કેટલાક એકમોએ કામદારોની છૂટછાટ પણ શરૂ કરી દીધી છે.
ઉર્જા મંત્રીનો બચાવ: ‘પરિસ્થિતિ સામાન્ય, બળજબરી નથી કરી’
ઉદ્યોગ જગતમાં ફેલાયેલી નારાજગી વચ્ચે ઉર્જા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે પરિસ્થિતિ સામાન્ય હોવાનો દાવો કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે રાજ્યમાં વીજ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે નિયંત્રણ હેઠળ છે અને ઉદ્યોગો તેમજ કૃષિ ક્ષેત્રને નિયમિત પાવર સપ્લાય અપાઈ રહ્યો છે. સૂર્યાસ્ત પછી સોલાર પાવર ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે પીક અવર્સમાં વીજળીની ખેંચ ઊભી થાય છે. સરકારે માત્ર સ્વેચ્છાએ વીજ વપરાશ મર્યાદિત કરવા ઉદ્યોગોને અપીલ કરી છે, કોઈના પર બળજબરીથી કાપ લાદવામાં આવ્યો નથી.
પડદા પાછળ ધમધમાટ: કેન્દ્ર પાસે 1000 MW માંગ્યા, 31 પ્લાન્ટ્સ ચાલુ કરવા આદેશ
ઉર્જા મંત્રીના દાવાઓ સામે તંત્રની વાસ્તવિક હિલચાલ ગંભીર સ્થિતિની ચાડી ખાઈ રહી છે. વીજળીની કુલ માંગ 29000 MW ને પાર કરી જતાં સરકારે તાબડતોબ કેન્દ્ર સરકાર પાસે 1000 MW વધારાની વીજળી માંગી છે. આ સાથે રાજ્યમાં કોલસા કે અન્ય કારણોસર બંધ પડેલા 31 પાવર પ્લાન્ટ્સને તાત્કાલિક ધોરણે ધમધમતા કરવા કડક સૂચનાઓ આપી દેવાઈ છે. જ્યાં સુધી આ પ્લાન્ટ્સ કાર્યરત નહીં થાય અને કોલસાનો પૂરતો જથ્થો નહીં મળે, ત્યાં સુધી દિવાળી સુધી આ વીજ કટોકટી હળવી થવાના સંકેત દેખાતા નથી.
કચેરીઓમાં પણ અંધારપટ: માંડવીમાં સર્વર ઠપ, ગાંધીનગરમાં બેઠકોનો દોર
વીજ કટોકટીની અસર સરકારી તંત્ર પર પણ પડી રહી છે. માંડવી મામલતદાર કચેરીમાં સવારે પોણા બાર વાગ્યાના સુમારે વીજ પુરવઠો ખોરવાઈ જતાં કોમ્પ્યુટર સર્વર અને પ્રિન્ટરો બંધ પડી ગયા હતા. બપોરે 4:00 PM વાગ્યા સુધી વીજળી ન આવતાં આવકના દાખલા કાઢવાની કામગીરી અટકી પડી હતી અને દૂર-સુદૂરથી આવેલા સામાન્ય અરજદારો રઝળી પડ્યા હતા. બીજી તરફ સમગ્ર સ્થિતિની સમીક્ષા માટે સચિવાલયમાં પશ્ચિમ ગુજરાત વીજ કંપની (PGVCL) ના ઉચ્ચ અધિકારીઓને ગાંધીનગરનું તેડું મોકલી કચ્છ-સૌરાષ્ટ્રના વીજ સપ્લાય અંગે મેરેથોન બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે.
નાના એકમો પર પાવર કટ, મોટા ઉદ્યોગોને છૂટછાટ: બેધારી નીતિ સામે રોષ
લઘુ ઉદ્યોગકારોમાં સરકારની નીતિ સામે ભારે રોષ ભભૂકી ઊઠ્યો છે. નાના કારખાનાઓ અને MSME એકમો પર સાંજે 4:00 PM થી રાતના 12:00 AM સુધી વીજકાપ લાદવામાં આવ્યો છે, જ્યારે મોટી ફેક્ટરીઓ અને મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓને અવિરત 24 કલાક વીજળી મળતી હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે. તહેવારો ટાણે જ સમયસર ઓર્ડર પૂરા કરવા મથતા ટેક્સટાઇલ અને એન્જિનિયરિંગ એકમોના કામકાજના કલાકો અડધા થઈ જતાં કરોડો રૂપિયાના ઓર્ડર રદ થવાની દહેશત ઊભી થઈ છે.
દિવાળી પર્વ પર જ્યારે વેપાર-ધંધા સર્વોચ્ચ સ્તરે હોય છે ત્યારે ઊભી થયેલી આ વીજ કટોકટી રાજ્યના અર્થતંત્ર અને લાખો શ્રમિકો માટે આંચકારૂપ સાબિત થઈ છે. સોલાર પાવર અને કોલસાની ઘટનું કારણ આગળ ધરવાને બદલે જો આગોતરું આયોજન કરાયું હોત તો નાના ઉદ્યોગોને આ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો ન પડત. બંધ પડેલા 31 પાવર પ્લાન્ટ્સ ઝડપથી કાર્યરત થાય અને કેન્દ્ર તરફથી યોગ્ય વીજ સપ્લાય મળે તે જ હવે ઉદ્યોગોને આ આર્થિક સંકટમાંથી ઉગારી શકે તેમ છે.
