આવકવેરા નિયમોમાં ફેરફાર: સરકારી જામીનગીરીઓ પર કરમુક્તિ માટે ફોર્મ 173A ફરજિયાત

દેશના પ્રત્યક્ષ કરવેરા માળખામાં પારદર્શિતા વધારવા અને કરમુક્તિના દાવાઓને કડક ચકાસણી હેઠળ લાવવાના ઉદ્દેશ સાથે કેન્દ્ર સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ કદમ ઉઠાવ્યું છે. સરકારી જામીનગીરીઓમાંથી થતી વ્યાજની આવક અને મૂડીલાભ પર અપાતી આવકવેરા મુક્તિ અંગે કેન્દ્રીય પ્રત્યક્ષ કરવેરા બોર્ડ (CBDT) દ્વારા નવા નિયમો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે. હવે રોકાણ અને આવકની ચોક્કસ વિગતો રજૂ કર્યા વગર કરમુક્તિનો લાભ મેળવી શકાશે નહીં. આ માટે તંત્ર દ્વારા એક નવું ફોર્મ જાહેર કરીને સંબંધિત વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે હિસાબી વિગતો દર્શાવવી કાયદેસર રીતે અનિવાર્ય બનાવી દેવામાં આવી છે.

ફોર્મ 173A અને નવા કર નિયમોની મુખ્ય વિગતો

કરમુક્તિ માટે નવો નિયમ અને ફોર્મ 173A નો અમલ

CBDT દ્વારા ‘આવકવેરા (સાતમા સુધારા) નિયમો, 2026’ હેઠળ ફોર્મ 173A દાખલ કરવામાં આવ્યું છે. 19 October 2026 ના રોજ સરકારી ગેઝેટમાં પ્રસિદ્ધ થયાની સાથે જ આ નવો નિયમ દેશભરમાં લાગુ થઈ ગયો છે. કેન્દ્ર સરકારનો મુખ્ય આશય સરકારી સિક્યોરિટીઝમાં થતા મોટા પાયાના રોકાણોમાંથી મેળવાતી આવક અને તેના પર કરાતા કરમુક્તિના દાવાઓની સંપૂર્ણ પારદર્શક ચકાસણી સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. હવેથી પાત્રતા ધરાવતા રોકાણકારોએ આ ફોર્મમાં તમામ નાણાકીય વિગતો દર્શાવવી ફરજિયાત રહેશે.

આ પણ વાંચો: તહેવારો ટાણે કિંમતી ધાતુઓમાં કડાકો: સોનું ₹433 અને ચાંદી ₹1,762 ગગડી

કોને લાગુ પડશે આ કરમુક્તિની જોગવાઈ?

આ નવો નિયમ સામાન્ય સ્થાનિક કરદાતાઓ કે સામાન્ય નાગરિકો માટે નથી, પરંતુ પસંદગીના આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારો માટે લાગુ પડે છે. આવકવેરા ધારા, 2025 ના Schedule-4 ની Entry 13D હેઠળ વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) અને Entry 13E હેઠળ બેંક ફોર ઇન્ટરનેશનલ સેટલમેન્ટ્સ (BIS) ને સરકારી જામીનગીરીઓ પર મળતા વ્યાજ તેમજ તેના વેચાણ, વિનિમય કે ટ્રાન્સફરથી થતા કેપિટલ ગેઈન (મૂડીલાભ) પર શરતી કરમુક્તિ આપવામાં આવે છે. આ સંસ્થાઓએ હવે નિર્ધારિત લાભ ચાલુ રાખવા માટે ફોર્મ 173A ભરવું પડશે.

ફોર્મ 173A માં આપવાની રહેતી વિગતો

નવા ફોર્મને બે અલગ-અલગ વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે:

પ્રથમ વિભાગ (સામાન્ય અને નોંધણી વિગતો): રોકાણકારનું પૂરું નામ, સરનામું, મૂળ રહેઠાણનો દેશ, પાન (PAN), ઇમેઇલ, સંપર્ક નંબર અને આકારણી કરવર્ષનો ઉલ્લેખ કરવાનો રહેશે. વિદેશી રોકાણકારોએ તેમના દેશનો ટેક્સ આઇડેન્ટિફિકેશન નંબર (TIN) અને SEBI નોંધણી નંબર આપવો પડશે, જોકે BIS ને આ બે બાબતોમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.બીજો વિભાગ (નાણાકીય અને રોકાણ વ્યવહારો): સરકારી જામીનગીરીઓનો ISIN નંબર, જામીનગીરીનો ચોક્કસ પ્રકાર અને મુદત દર્શાવવાની રહેશે. આ ઉપરાંત 1 April ના રોજનું પ્રારંભિક મૂલ્ય, વર્ષ દરમિયાન થયેલી ખરીદી અને વેચાણ, 31 March ના રોજનું અંતિમ મૂલ્ય તેમજ મળવાપાત્ર કુલ વ્યાજ અને મૂડીલાભની ચોક્કસ રકમ જાહેર કરવાની રહેશે.

સરકારના આ પગલાથી આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય પ્રવાહ અને સરકારી જામીનગીરીઓમાં થતા રોકાણની ચકાસણી વધુ સઘન બનશે. કરમુક્તિ મેળવવા ઇચ્છુક વૈશ્વિક એકમોએ હવે હિસાબી સ્પષ્ટતા સાથે નિયત પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું પડશે, જેથી કરવેરા મુક્તિના દાવાઓમાં પારદર્શકતા સુનિશ્ચિત થશે અને કરચોરીની શક્યતાઓને નિયંત્રિત કરી શકાશે.