કોટામાં દશેરા પર 105 ફૂટ ઊંચો રાવણ બનશે મુખ્ય આકર્ષણ: ગરદન 360 ડિગ્રી ફરશે, તલવાર ચલાવશે, આંખો પટપટાવશે અને મૂછો હલાવશે

રાજસ્થાનના કોટા શહેરમાં આ વર્ષે વિજયાદશમી (દશેરા) પર્વની ઉજવણી અત્યંત ભવ્ય, આધુનિક અને રોમાંચક બનવા જઈ રહી છે. દશેરાના મેળામાં ૧૦૫ ફૂટથી વધુ ઊંચો રાવણનો વિશાળ પૂતળો લોકો માટે મુખ્ય આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે. આ વખતે રાવણ માત્ર પરંપરાગત સ્થિર પૂતળા સ્વરૂપે નહીં, પરંતુ અદ્યતન એન્જિનિયરિંગ અને મિકેનિઝમ સાથે જોવા મળશે. આ પૂતળો પોતાની ગરદન ૩૬૦ ડિગ્રી ગોળ ફેરવી શકશે, હાથમાં રહેલી તલવાર વીંઝશે, મૂછો હલાવશે અને આંખો પટપટાવતો પણ નજરે પડશે. આ ભવ્ય આયોજન માટે દિલ્હી-ગાઝિયાબાદના નિષ્ણાત કારીગરો દ્વારા રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેઘનાદના પૂતળાઓને આખરી ઓપ આપવામાં આવી રહ્યો છે.

અનોખી ટેકનોલોજી અને વિશેષતાઓ

ગયા વર્ષની સરખામણીએ પૂતળાની ઊંચાઈ સહેજ મર્યાદિત રખાઈ હોવા છતાં તેને અદ્યતન ટેકનિકલ મૂવમેન્ટ્સથી સજ્જ કરવામાં આવ્યો છે:

૩૬૦ ડિગ્રી મૂવમેન્ટ: રાવણની ગરદન ચારેય દિશામાં ૩૬૦ ડિગ્રી ઘૂમી શકશે, જેનાથી મેદાનમાં ઉપસ્થિત તમામ દર્શકો તેનો પ્રભાવ જોઈ શકશે.

જીવંત હલનચલન: પૂતળામાં વિશિષ્ટ યાંત્રિક રચના ગોઠવવામાં આવી છે, જેનાથી તે આંખો પટપટાવશે, મૂછો ફરકાવશે અને તલવાર ચલાવતો હોય તેવો આભાસ કરાવશે.

કુંભકર્ણ અને મેઘનાદ: રાવણ ઉપરાંત કુંભકર્ણ અને મેઘનાદના પૂતળાઓ પણ લગભગ ૭૦-૭૦ ફૂટ ઊંચા બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.

કોટા રાવણ દહન પ્રોજેક્ટની મુખ્ય રૂપરેખા

પૂતળાના નિર્માણ અને વપરાયેલી સામગ્રીની વિગતો નીચે મુજબ છે:

આ પણ વાંચો: H-1B વિઝા વિવાદમાં જેડી વેન્સની ‘બંધુઆ મજૂર’ ટિપ્પણી સામે ભારતનો સણસણતો જવાબ

ગાઝિયાબાદના કારીગરોની પેઢી દર પેઢીની કળા

આ ભવ્ય પૂતળાના નિર્માણનું નેતૃત્વ ગાઝિયાબાદના રહેવાસી આમિર ખાન સંભાળી રહ્યા છે:

વારસાગત પરંપરા: આમિર ખાનના પરિવારમાં તેમના દાદાના સમયથી પૂતળા બનાવવાની વિશિષ્ટ પરંપરા ચાલી આવે છે. તેઓ વર્ષ ૨૦૧૯ થી સતત કોટા ખાતે આકર્ષક રાવણનું નિર્માણ કરી રહ્યા છે.

મજબૂત બાંધકામ: પૂતળાને તોફાની પવન કે વજન સામે અડગ રાખવા માટે ૫ ટન લોખંડ, ૫૦૦ વાંસ અને ૩૦૦ કિલો સૂતળી સાથે ૨ ક્વિન્ટલ મજબૂત દોરડાનો ઉપયોગ કરાયો છે.

વોટરપ્રૂફ સુરક્ષા: કમોસમી વરસાદ કે ઝાકળથી બચાવવા માટે તેના પર આયાતી વોટરપ્રૂફ કાગળનું આવરણ ચડાવવામાં આવ્યું છે.

આકાશી આતશબાજી અને વિશેષ ઇફેક્ટ્સ

પૂતળાની અંદર અત્યાધુનિક અને ખાસ પ્રકારના સુરક્ષિત ફટાકડા ફીટ કરવામાં આવી રહ્યા છે. દહન સમયે આ ફટાકડા વિવિધ પ્રકારની લાઈટિંગ અને સાઉન્ડ ઈફેક્ટ્સ પેદા કરશે, જેનાથી દહનનો નજારો અદભુત અને રોમાંચક બનશે. કારીગરોના જણાવ્યા મુજબ ૧૦ અને ૧૧ ઓક્ટોબર સુધીમાં ત્રણેય પૂતળાઓ સંપૂર્ણપણે તૈયાર કરી મેદાનમાં સ્થાપિત કરી દેવાશે.
કોટાનો દશેરા મેળો સમગ્ર દેશમાં પોતાની ભવ્યતા માટે જાણીતો છે. ૧૦૫ ફૂટ ઊંચા રાવણનું ૩૬૦ ડિગ્રી પરિભ્રમણ અને જીવંત હલનચલન આ વર્ષના વિજયાદશમી ઉત્સવને વધુ રોમાંચક બનાવશે. પરંપરાગત કારીગરી અને આધુનિક યાંત્રિકતાના અનોખા સમન્વય સમાન આ પૂતળાનું દહન નિહાળવા માટે હજારોની સંખ્યામાં જનમેદની ઉમટી પડે તેવી શક્યતા છે.