ટ્રમ્પનું નવું ટેરિફ બોમ્બ, ભારત પર તોળાયું સંકટ 

કાચા ઓઈલના વધતા ભાવ વચ્ચે ભારત માટે હવે અમેરિકા તરફથી નવી મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસન રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ, ગેસ અને યુરેનિયમ ખરીદનારા દેશો પર કડક આર્થિક પ્રતિબંધ લગાવવાની તૈયારીમાં છે. 4 સેનેટર્સ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા ‘Sanctioning Russia Act’ બિલમાં રશિયા પાસેથી ઊર્જા ખરીદનારા દેશોના અમેરિકા નિકાસ પર 500% સુધીનો ટેરિફ લગાવવાની વાત હતી. જોકે નવા ડ્રાફ્ટમાં દર ઘટાડાયા છે, પરંતુ ભારત અને ચીન હજુ પણ આ બિલના નિશાના પર છે. બિલ કાયદો બનશે તો ભારતની ઊર્જા અને વેપાર નીતિ પર સીધી અસર પડી શકે છે.

અમેરિકાનો હેતુ: રશિયાની કમર તોડવી 

અમેરિકાના 4 શક્તિશાળી સેનેટર્સ – રિપબ્લિકન લિન્ડસે ગ્રેહામ, રોજર વિકર અને ડેમોક્રેટ રિચર્ડ બ્લૂમેન્થલ, જીન શાહીન – એ ટ્રમ્પ પ્રશાસન સાથે મળીને આ બિલને આગળ વધારવા સંમતિ સાધી છે. બિલનો મુખ્ય હેતુ રશિયાને યુક્રેન યુદ્ધ માટે ફંડિંગ મળતું બંધ કરવાનો છે. આ માટે જે દેશો રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ, નેચરલ ગેસ, યુરેનિયમ અને અન્ય પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ખરીદે છે તેમના પર પ્રતિબંધની તલવાર લટકાવવામાં આવી છે.

આ પણ વાંચો: 75% સ્વદેશી INS મહેન્દ્રગિરી નૌસેનામાં સામેલ, ચીન-પાકિસ્તાનમાં ફફડાટ

બિલના ડ્રાફ્ટમાં શું છે? 

બિલના પહેલા ડ્રાફ્ટમાં સૌથી કડક જોગવાઈ હતી – રશિયા પાસેથી ઊર્જા ખરીદનારા દેશો પર અમેરિકા નિકાસ પર 500% સુધીનો ટેરિફ. સેનેટરોએ તેને ‘બોન-ક્રશિંગ પેનલ્ટી’ ગણાવી હતી. 

જોકે, તાજેતરના અહેવાલો મુજબ નવા ડ્રાફ્ટમાં ટેરિફ દરોમાં થોડો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ અંતિમ દર કેટલો હશે તે હજુ સ્પષ્ટ નથી કારણ કે ફાઈનલ ડ્રાફ્ટ હજુ જાહેર થયો નથી.

ટ્રમ્પના હાથમાં રહેશે છૂટની ચાવી 

રાહતની વાત એ છે કે બિલમાં રાષ્ટ્રપતિને વિશેષ સત્તા આપવામાં આવી છે. જો અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જરૂરી હોય તો પ્રમુખ કોઈપણ દેશને આ પ્રતિબંધોમાંથી 180 દિવસ સુધીની મુક્તિ આપી શકશે.

ભારત કેમ છે ચર્ચામાં? 

1. ઓઈલ ખરીદી ચાલુ: અમેરિકા-ઈરાન તણાવ દરમિયાન ભારતને રશિયા પાસેથી ઓઈલ ખરીદવાની અસ્થાયી મુક્તિ મળી હતી, જે 17 જૂને પૂરી થઈ ગઈ. તેમ છતાં ભારતે રશિયન ઓઈલની ખરીદી બંધ કરી નથી. 

2. મોટો આયાતકાર: ભારત વિશ્વમાં કાચા ઓઈલનો સૌથી મોટો આયાતકારોમાંનો એક છે. તેથી અમેરિકાની નજર સીધી ભારત પર છે. 

3. ગ્રેહામની ચેતવણી: જૂન 2025માં સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામે સોશિયલ મીડિયા પર સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે ભારત અને ચીન જો રશિયન ઓઈલ ખરીદશે તો “આકરા પરિણામો” ભોગવવા પડશે.

ભારત પર શું અસર થઈ શકે? 

હાલમાં ભારત પર કોઈ નવો ટેરિફ લાગુ થયો નથી. બિલ હજુ માત્ર સંમતિના સ્તરે છે અને સંસદમાં પાસ થયા બાદ જ કાયદો બનશે. પરંતુ જો કડક જોગવાઈઓ સાથે આ બિલ પાસ થશે તો ભારતના અમેરિકા નિકાસ મોંઘા થઈ જશે અને ઊર્જા આયાત નીતિ પર પણ સીધો દબાણ આવશે.

ટૂંકમાં, ટ્રમ્પનું આ નવું ટેરિફ બિલ ભારત માટે મોટો પડકાર બની શકે છે. હવે બધાની નજર ટ્રમ્પ પ્રશાસનના અંતિમ નિર્ણય અને છૂટની જોગવાઈ પર છે.