ઈરાને કતારના LNG પ્લાન્ટ પર કર્યો હુમલો: ક્રૂડ અને ગેસના ભાવ સળગતા સંકટ ઘેરું બન્યું, અબુ ધાબીનો ગેસ પ્લાન્ટ પણ બંધ
ઈરાનના સાઉથ પાર્સ ગેસ ક્ષેત્ર પર ઇઝરાયેલે કરેલા હુમલાનો બદલો લેવા માટે ઈરાને કરેલા મિસાઈલ હુમલામાં કતારમાં આવેલ વિશ્વના સૌથી મોટા એલએનજી પ્લાન્ટને મોટું નુકસાન થયું હતું. પ્લાન્ટનો કેટલોક હિસ્સો વિકરાળ અગ્નિજ્વાળાઓમાં લપેટાઈ ગયો હતો અને નુકસાન એટલું ગંભીર છે કે તેને પુનઃકાર્યરત થવામાં લાંબો સમય લાગી શકે છે. બીજી તરફ અબુ ધાબીનો ગેસ પ્લાન્ટ પણ સાવચેતીરૂપે બંધ કરવામાં આવતાં ગુરુવારે ક્રૂડ અને ગેસના ભાવ ભડકે બળ્યા હતા.
કતારના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ ઈરાને છોડેલા પાંચ મિસાઈલમાંથી ચારને હવામાં જ નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ એક મિસાઈલ સીધો રાસ લફન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ વિસ્તારમાં વાગતાં ઘટના સ્થળે આગ ભભૂકી ઉઠી હતી. ત્યારબાદ વહેલી સવારે થયેલા વધુ એક હુમલાથી આગ વધુ ફેલાઈ હતી, જેને બાદમાં નિયંત્રણમાં લેવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.
હુમલા પહેલાં જ પ્લાન્ટમાંથી કર્મચારીઓને સલામત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા અને તમામ કર્મચારીઓ સુરક્ષિત હોવાનું કતાર એનર્જીએ જણાવ્યું છે. તેમ છતાં ભારે નુકસાનને કારણે LNG ઉત્પાદન લાંબા સમય માટે અસરગ્રસ્ત રહેશે તેવી શક્યતા છે.
આ હુમલા પછી વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી હતી. બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં લગભગ 8 ટકાનો ઉછાળો આવી 111 ડોલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયા હતા, જ્યારે કુદરતી ગેસના ભાવમાં પણ તેજી નોંધાઈ હતી.
એ અગાઉ ઈરા કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈના ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સ હવે તેના નિશાન પર હોવાની ચેતવણી આપતાં સમગ્ર ગલ્ફ વિસ્તારમાં તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં અવરજવર પર પહેલાથી જ અસર પડતાં વૈશ્વિક LNG સપ્લાય ચેઇન ખોરવાઈ ગઈ છે અને ખાસ કરીને એશિયા તથા યુરોપ માટે સંકટ વધુ ઊંડું બનવાની શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
ઊર્જા નિષ્ણાતોના મતે હાલની પરિસ્થિતિમાં કતાર તરફથી ગેસ સપ્લાય મધ્ય વર્ષ પહેલાં સામાન્ય થવાની શક્યતા ઓછી છે, જેના કારણે બજારમાં ભાવ ઊંચા જ રહેવાની ધારણા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
અબુ ધાબીમાં પણ ઉત્પાદન ઠપ્પ
અબુ ધાબીમાં આવેલા હબશન ગેસ પ્રોસેસિંગ પ્લાન્ટને પણ હુમલાની અસર પહોંચી હતી. મિસાઈલને હવામાં જ નષ્ટ કરવામાં આવી હોવા છતાં તેના અવશેષો પ્લાન્ટ નજીક પડતાં સુરક્ષાના પગલાંરૂપે કામગીરી સ્થગિત કરવામાં આવી હતી. અબુ ધાબી નેશનલ ઓઇલ કંપની દ્વારા સંચાલિત આ પ્લાન્ટ વિશ્વના સૌથી મોટા ઓનશોર ગેસ પ્રોસેસિંગ કેન્દ્રોમાંનું એક છે અને તેની ક્ષમતા દૈનિક 6 અબજ ક્યુબિક ફૂટથી વધુ ગેસ ઉત્પાદન કરવાની છે, જે દક્ષિણ કોરિયા જેવા આખા દેશની જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે એટલી છે. ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ નોંધાઈ નથી.
વૈશ્વિક LNG પુરવઠામાં કતારના 20 ટકા હિસ્સો
રાસ લફન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિટી કતારનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા કેન્દ્ર છે અને વિશ્વના LNG ઉત્પાદનનું મુખ્ય હબ માનવામાં આવે છે. વૈશ્વિક LNG પુરવઠામાં કતારનો હિસ્સો લગભગ 20 ટકા જેટલો છે અને તેનું મોટાભાગનું ઉત્પાદન આ સંકુલ પરથી થાય છે. આશરે 295 ચોરસ કિમી વિસ્તારમાં ફેલાયેલું આ ઔદ્યોગિક શહેર LNG પ્રોસેસિંગ, ગેસ-ટુ-લિક્વિડ પ્લાન્ટ, સ્ટોરેજ સુવિધાઓ અને તેલ રિફાઇનરી સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ એકમો ધરાવે છે. અહીં કોઈપણ વિક્ષેપ સર્જાય તો તેનો સીધો પ્રભાવ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર પડે છે.
