પાકિસ્તાનના નવા ISI ચીફ લેફ્ટનન્ટ જનરલ મોહમ્મદ અસીમ મલિક કોણ છે ??

પાકિસ્તાનને તેની શક્તિશાળી જાસૂસી સંસ્થા ઇન્ટર-સર્વિસિસ ઇન્ટેલિજન્સ (ISI) માટે નવા ચીફ મળ્યો છે. લેફ્ટનન્ટ જનરલ મુહમ્મદ અસીમ મલિક 30 સપ્ટેમ્બર, 2024 ના રોજ વિધિવત રીતે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા સંભાળશે.  

લેફ્ટનન્ટ જનરલ મુહમ્મદ અસીમ મલિક હાલમાં રાવલપિંડીમાં પાકિસ્તાન આર્મી હેડક્વાર્ટરમાં એડજ્યુટન્ટ જનરલ તરીકે સેવા આપે છે, જ્યાં તેઓ વહીવટી ફરજો સંભાળે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ફોર્ટ લીવનવર્થ અને યુકેમાં રોયલ કોલેજ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટડીઝમાંથી સ્નાતક થવાને કારણે તેનું લશ્કરી બેકગ્રાઉન્ડ પાકિસ્તાનમાં પ્રભાવશાળી ગણાય છે. તેમને પાકિસ્તાન મિલિટરી એકેડમીમાં શ્રેષ્ઠ સૈનિકનો અવોર્ડ – તલવાર ઓફ ઓનર પણ મળ્યો હતો

તેમની કારકિર્દીમાં, મલિકે પાકિસ્તાનના કેટલાક સૌથી પડકારજનક ક્ષેત્રોમાં મુખ્ય નેતૃત્વ પદ સંભાળ્યું છે. તેમણે વઝિરિસ્તાનમાં એક પાયદળ બ્રિગેડ અને બલૂચિસ્તાનમાં પાયદળ વિભાગનું નેતૃત્વ સંભાળ્યું હતું. તેમણે નેશનલ ડિફેન્સ યુનિવર્સિટી (NDU)માં મુખ્ય પ્રશિક્ષક તરીકે પણ સેવા આપી હતી અને ક્વેટાની કમાન્ડ એન્ડ સ્ટાફ કોલેજમાં શિક્ષકની ભૂમિકા અદા કરી હતી.

ISI ચીફની ભૂમિકાનું મહત્વ:

ISI ચીફનું પદ પાકિસ્તાનમાં સૌથી શક્તિશાળી પદોમાંનું એક છે. ISI દેશની સ્થાનિક રાજનીતિ, લશ્કરી બાબતો અને વિદેશી સંબંધોમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ભલે ISI ચીફ વડા પ્રધાનને રિપોર્ટ કરે, પરંતુ વાસ્તવમાં આ ભૂમિકા મોટાભાગે પાકિસ્તાન આર્મી ચીફના પ્રભાવ હેઠળ હોય છે, તે ઓપન સિક્રેટ જેવી બાબત છે.  ISI ચીફની નિમણૂક માટે પાકિસ્તાનના બંધારણમાં કોઈ સ્પષ્ટ પ્રક્રિયાનો ઉલ્લેખ નથી. સામાન્ય રીતે આર્મી ચીફ નામ સૂચવે છે અને વડાપ્રધાન અંતિમ નિર્ણય લે છે. ISI ચીફના કામમાં ઘણીવાર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે સંબંધિત સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ સામેલ હોય છે.

મલિકની નિમણૂકનો સંદર્ભ

લેફ્ટનન્ટ જનરલ મલિક લેફ્ટનન્ટ જનરલ નદીમ અંજુમ પાસેથી પદ સંભાળી રહ્યા છે, જેઓ 2021 થી ચાર્જ સંભાળી રહ્યા હતા. અંજુમની નિમણૂક તત્કાલિન વડાપ્રધાન ઈમરાન ખાને કરી હતી. જો કે, ઈમરાન ખાન અને સૈન્ય વચ્ચેના સંબંધો ખાસ કરીને આઈએસઆઈ ચીફ જેવી નિમણૂકોને લઈને વણસેલા છે. આ તણાવને કારણે ખાનને પદ પરથી હટવું પડ્યું એવું માનવામાં આવે છે

મલિકની નિમણૂક પણ પૂર્વ ISI ચીફ ફૈઝ હમીદની ધરપકડ બાદ થઈ છે. હમીદની ઓગસ્ટ 2024માં લશ્કરી નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને હાલમાં તે કોર્ટ માર્શલનો સામનો કરી રહ્યો છે. તેમની ધરપકડ ભ્રષ્ટાચાર અને રાજકીય બાબતો પર અયોગ્ય પ્રભાવના આરોપો સાથે જોડાયેલી છે.

ISI પાકિસ્તાનમાં એક શક્તિશાળી સંસ્થા છે, જે ક્યારેક રાજકીય નિર્ણયોને પણ પ્રભાવિત કરે છે. દેશની આંતરિક અને બાહ્ય નીતિઓ ઘડવામાં ISI વડાની ભૂમિકા મહત્વની રહી છે. પાકિસ્તાન રાજકીય અસ્થિરતા અને સુરક્ષાની ચિંતાઓ સહિત વિવિધ પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું હોવાથી, ISIનું નેતૃત્વ વિશ્વના મીડિયાની નજરમાં રહે છે.