લેબેનોનમાં ઇઝરાયેલનો પેજર હુમલો : સ્માર્ટફોનના જમાનામાં હિઝબુલ્લાહ કેમ પેજરનો કરે છે ઉપયોગ ?? હુમલા માટે કોણ જવાબદાર ?

પેજર વિસ્ફોટોના શ્રેણીબંધ ધડાકાએ મંગળવારે લેબેનોનને હચમચાવી નાખ્યું, જેમાં નવથી વધુ લોકો માર્યા ગયા અને 2,800 થી વધુ ઘાયલ થયા. હિઝબુલ્લાહ તે પ્રદેશનું એક શક્તિશાળીઆતંકવાદી જૂથ ગણાય છે. તે આતંકી જુથે હુમલા માટે ઇઝરાયેલને જવાબદાર ઠેરવ્યું હતું. તેઇઝરાયેલ સામે બદલો લેશે એવું પણ નિવેદન જાહેર કર્યું. વિસ્ફોટોને કારણે દુનિયા આખીનું ધ્યાન ગયું અને બધાને સવાલ થયો કે શા માટે હિઝબુલ્લાહ હજુ પણ પેજરનો ઉપયોગ કરે છે? સ્માર્ટફોનનાજમાનામાં પેજર કોણ વાપરે?

17 સપ્ટેમ્બરના રોજ, લગભગ 3:30 વાગ્યે (સ્થાનિક સમય), સમગ્ર લેબનોનમાંઆ પેજર વિસ્ફોટ થયા હતા. અગણિત ઇજાઓ અને અમુક લોકોના મૃત્યુ થયા. સોશિયલ મીડિયાપર વીડિયો ઝડપથી ફેલાઈ ગયો, જેમાં હોસ્પિટલો ઘાયલોથી ભરેલી દેખાતી હતી. શેરીઓમાં વહેતાલોહી અને ક્ષતિગ્રસ્ત પેજર વિડીયોમાં દેખાતા હતા. લોકો મૂંઝવણમાં હતા અને ગભરાઈ ગયા હતા.
બૈરૂતના એક રહેવાસીએ કહ્યું, “મારા આખા જીવનમાં, મેં ક્યારેય આવું કરપીણ દ્રશ્ય નથી જોયું કેશેરીમાં ચાલતા લોકોના ખિસ્સામાં વિસ્ફોટ થાય અને તે લોહીલુહાણ થઇ જાય!’’

તરત જ હિઝબુલ્લાએ આ હુમલા માટે ઈઝરાયેલને જવાબદાર ઠેરવ્યું પણઈઝરાયેલનું સૈન્ય આ બાબતે મૌન રહી હતી. જેમ જેમ બંને વચ્ચે તણાવ વધતો જાય છે તેમ ચિંતા વધી રહી છે કે હવે શું વ્યાપક યુદ્ધ થશે?

નવી પેઢી પેજર વિષે જાણે છે?

પેજર્સ, જેને બીપર પણ કહેવામાં આવે છે, તે પ્રથમ પોર્ટેબલ કમ્યુનિકેશન ડિવાઇસમાંના એક હતા અને સ્માર્ટફોન પહેલા લોકપ્રિય હતા. તે નાના, બોક્સ જેવા ઉપકરણો છે જે વપરાશકર્તાઓને સંદેશા અથવા ચેતવણીઓ પ્રાપ્ત કરવા માટે ઉપયોગી છે. પેજર્સ પાસે સંદેશા મોકલવા અને પ્રાપ્ત કરવા માટે તેમની પોતાની આવર્તન હોય છે, જે સરળ સંખ્યાઓમાં અથવા ટેક્સ્ટના સ્વરૂપમાં હોઈ શકે
છે.

જો કે હવે સ્માર્ટફોન દુનિયાની લગભગ દરેક જગ્યાએ ઉપલબ્ધ છે તો પણ પેજર દાયકાઓથી ઉપયોગમાં લેવાય છે. કેટલાક કહે છે કે પ્રથમ સંસ્કરણ 1921 માં ડેટ્રોઇટ પોલીસ વિભાગ માટેવિકસાવવામાં આવ્યું હતું. 1990 ના દાયકા સુધીમાં, સમગ્ર વિશ્વમાં પેજરનો વ્યાપકપણે ઉપયોગથવા લાગ્યો. આજે પણ આ પેજર ડીવાઈસ હોસ્પિટલો અને કટોકટી સેવાઓમાં સામાન્ય છે કારણ કે તે નબળા મોબાઇલ નેટવર્કવાળા વિસ્તારોમાં વિશ્વસનીય રીતે કામ આપે છે.

શા માટે હિઝબોલ્લાહ પેજરનો ઉપયોગ કરે છે?

હિઝબોલ્લાહ આતંકી જૂથ જે તેની ગુપ્તતા માટે જાણીતું છે. તે કોમ્યુનિકેશન માટે પેજર પસંદ કરે છે કારણ કે તેને ટ્રેસ કરવું મુશ્કેલ છે. સ્માર્ટફોનથી વિપરીત પેજર્સ બેઝ સ્ટેશન પર પાછા સિગ્નલટ્રાન્સમિટ કરતા નથી માટે તેમને હેક કરવા લગભગ અશક્ય બને છે. હિઝબુલ્લાના નેતા હસનનસરાલ્લાહે તેના સભ્યો અને તેમના પરિવારોને સુરક્ષા કારણોસર મોબાઇલ ફોનનો ઉપયોગ કરવાનું
બંધ કરવા વિનંતી કરી છે, અને દાવો કર્યો છે કે ફોન દ્વારા ઇઝરાયેલ તેમની જાસૂસી કરી લે છે.

પેજર્સની બેટરી લાઈફ પણ લાંબી હોય છે અને તે ખૂણાખાંચરાના સ્થળો પર પણ સારી રીતે રીઝલ્ટઆપે છે જ્યાં ફોનના સિગ્નલ નબળા પડે છે. આ એક મહત્વનું કારણ છે કે તે આતંકી જૂથોમાં લોકપ્રિય બન્યું છે.

ભવિષ્યમાં શું થશે ?

હિઝબુલ્લાહે પેજર વિસ્ફોટો માટે ઇઝરાયેલ સામે બદલો લેવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે, અને લેબનીઝસરકારે આ હુમલાને “ઇઝરાયેલી આક્રમણ”નું કૃત્ય ગણાવ્યું છે. આ વિસ્ફોટ હિઝબોલ્લાહ અનેઇઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવમાં વધારો કરે છે, આ ક્ષેત્રમાં વધુ સંઘર્ષની આશંકા ઉભી કરે છે. વધુમાં, તે ગાઝા યુદ્ધવિરામ વાટાઘાટોને જટિલ બનાવી શકે છે, જેમાં યુ.એસ. મધ્યસ્થી છે. હવે
આ પ્રદેશમાં શાંતિ જાળવવી મુશ્કેલ કે અશક્ય છે.

ઈઝરાયેલે આટલી સિફતપૂર્વક પેજર હુમલો કઈ રીતે કર્યો ?

મંગળવારે સ્થાનિક સમયાનુસાર બપોરે 3:30 વાગ્યે, હિઝબોલ્લાહના આતંકીઓદ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા પેજર્સે બે મુખ્ય વિસ્તારોમાં વિસ્ફોટ થયા: બેરૂત (દહીયેહ) ના દક્ષિણીઉપનગરો અને બેકા ખીણ. આ સ્થાનો ઇઝરાયેલનો વિરોધ કરતા જૂથ હિઝબુલ્લાહના ગઢ ગણાયછે. વિસ્ફોટો એક કલાક સુધી ચાલુ રહ્યા, જેના કારણે ગંભીર ઈજાઓ થઈ, ખાસ કરીને જ્યારે આતંકીઓએ તેના પેજરને તપાસવાનો પ્રયાસ કર્યો.

ઘટનાસ્થળના વિડિયોમાં ઘાયલ લોકોને ગંભીર ઘા, જેમ કે ગુમ થયેલી આંગળીઓઅને તેમના ચહેરા અને નિતંબ પર ઊંડા કટ જોવા મળે છે. હોસ્પિટલો દર્દીઓથી ભરાઈ ગઈ હતીઅને આઠ વર્ષના બાળક અને હિઝબુલ્લા સંસદ સભ્યના પુત્ર સહિત નવ લોકો માર્યા ગયા હતા.ઘાયલોમાં લેબનોનમાં ઈરાનના રાજદૂત મોજતબા અમાની પણ સામેલ છે.

હુમલા માટે કોણ જવાબદાર ?

આ હુમલાની જવાબદારી હજુ સુધી કોઈએ લીધી નથી, પરંતુ હિઝબુલ્લાહ અને લેબનીઝ સરકારઈઝરાયેલ પર આરોપ લગાવી રહી છે. ઈઝરાયેલના અધિકારીઓએ આ આરોપો પર કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે આ ઓપરેશનમાં ઈઝરાયેલનો હાથ હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોના નિષ્ણાત પ્રોફેસર સિમોન મેબોને જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયેલનો તેના દુશ્મનોને ટ્રેક કરવા અને
હુમલો કરવા માટે ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનો ઇતિહાસ ધરાવે છે, પરંતુ આ પ્રકારનો હુમલો
ઇતિહાસમાં નવો છે.

દુબઈ સ્થિત વિશ્લેષક, રિયાદ કાહવાજીએ જણાવ્યું હતું કે ઇઝરાયેલે એ હકીકતનો ઉપયોગ કર્યો હતોકે હિઝબુલ્લાહે હુમલાને અંજામ આપવા માટે સ્માર્ટફોન પરથી પેજરનો વપરાશ કરવા પર ઉતર્યા એટ. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ઇઝરાયેલે પેજર્સને ટાર્ગેટ બનાવ્યા, જેના કારણે તેઓ વિસ્ફોટ થયા
હતા.

કેવી રીતે કરવામાં આવ્યો હુમલો ?

હિઝબુલ્લાહની નજીકના સ્ત્રોતે નોંધ્યું હતું કે જૂથ દ્વારા તાજેતરમાં 1,000 પેજર્સ આયાત કરવામાંઆવ્યા હતા અને ત્યારે જ તેને ક્રેક કરવામાં આવેલા. એવું માનવામાં આવે છે કે ઇઝરાયેલે આઉપકરણોને હિઝબુલ્લાહને સોંપતા પહેલા તેમાં વિસ્ફોટક ઘટકો/તત્વો ઉમેર્યા હતા. અહેવાલો સૂચવે છે કે આ અત્યાધુનિક ઓપરેશનમાં ઇઝરાયેલની સેના અને ગુપ્તચર એજન્સી મોસાદ સામેલ હતી.

ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના જણાવ્યા અનુસાર, પેજર તાઈવાનમાં બનાવવામાં આવ્યા હતા અનેલેબનોનમાં આયાત કરવામાં આવ્યા હતા. ઉપકરણોની અંદર વિસ્ફોટકો છુપાયેલા હતા, અને જ્યારેપેજર્સને એક વિશેષ કોડ મોકલવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે વિસ્ફોટ શરૂ થયા હતા. સુરક્ષા સૂત્રોએ જાહેર કર્યું કે પેજરની અંદર લગભગ ત્રણ ગ્રામ વિસ્ફોટકનો એક નાનો જથ્થો છુપાવવામાં આવ્યો હતો,
જેની મહિનાઓ સુધી હિઝબુલ્લાહને ખબર પડી ન હતી.

ઇઝરાયેલને પેજરનો ઍક્સેસ કેવી રીતે મળ્યો ?

નિષ્ણાતો માને છે કે ઇઝરાયલે પેજર્સની સપ્લાય ચેઇનમાં ઘૂસણખોરી કરી છે અને સંભવતઃ તેમનેહિઝબુલ્લામાં વહેંચતા પહેલા તેમની સાથે છેડછાડ કરી છે. લશ્કરી વિશ્લેષકો સૂચવે છે કે ઇઝરાયેલે થર્ડ પાર્ટી કંપનીનો ઉપયોગ કર્યો હોઈ શકે છે અથવા સાધનસામગ્રીની ઍક્સેસ મેળવવા માટે “ઇન્ટેલિજન્સ ફ્રન્ટ” સેટ કરી શકે છે. એકવાર પેજર્સ હિઝબોલ્લાહના હાથમાં આવી ગયા પછી તે
પેજર્સ દુરથી કોઈ સિગ્નલ દ્વારા વિસ્ફોટ કરવા ઇઝરાયેલ માટે અશક્ય નથી.

હિઝબુલ્લાહ જ નિશાન પર કેમ ?

હિઝબુલ્લાહ ઈરાનનું નજીકનું સાથીદાર છે, જે ઈઝરાયેલનું લાંબા સમયથી દુશ્મન છે. ઇઝરાયેલ-લેબનોન સરહદે વારંવાર રોકેટ અને મિસાઇલ હુમલાઓ સાથે બંને પક્ષો મહિનાઓથી સંઘર્ષ ચાલુરહયો છે. મંગળવારનો હુમલો તે જ દિવસે આવ્યો હતો જ્યારે ઇઝરાયેલે તેના યુદ્ધના ધ્યેયોનો સંકેત આપતા, સરહદ નજીકના ઘરોમાં તેના નાગરિકોની પરત ફરવાની ખાતરી કરવાની તેના ઇરાદાની
જાહેરાત કરી હતી. જો કે અત્યાર સુધી મોટા પાયે યુદ્ધ ટાળવામાં આવ્યું છે, હિઝબોલ્લાહનીપ્રતિશોધની પ્રતિજ્ઞા યુદ્ધની પરિસ્થિતિને વધુ જોખમી બનાવી શકે છે.