‘દેને કો ટુકડો ભલો, લેને કો હરિનામ’ ના જીવનમંત્રને સાર્થક કરતું રાજકોટ જિલ્લાનું વીરપુર ધામ આજે સમગ્ર વિશ્વમાં નિઃસ્વાર્થ માનવસેવાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બની રહ્યું છે. સંત શિરોમણી શ્રી જલારામ બાપાએ આજથી 206 વર્ષ પહેલાં શરૂ કરેલી અન્નદાનની જ્યોત આજે પણ એટલી જ તેજસ્વી રીતે પ્રજ્વલિત છે. જ્યાં અન્ય ધાર્મિક સ્થળોએ દાન માટે અપીલો થતી હોય છે, ત્યાં વીરપુરના આ અન્નક્ષેત્રમાં છેલ્લા 26 વર્ષથી એક પણ રૂપિયાનું દાન સ્વીકારવામાં આવતું નથી.
1820 થી શરૂ થયેલી અવિરત અન્નસેવાની પરંપરા
જલારામ બાપાનો જન્મ ઈ.સ. 1799 માં કારતક સુદ સાતમના દિવસે વીરપુરમાં થયો હતો અને તેમણે યુવાનીમાં જ ભૂખ્યાને ભોજન કરાવવાનું વ્રત લીધું હતું. ઈ.સ. 1820 (વિક્રમ સંવત 1876) થી વીરપુરમાં આ જ સ્થળે સદાવ્રત અવિરત ચાલી રહ્યું છે. અહીં અમીર કે ગરીબના કોઈપણ ભેદભાવ વિના દરેકને નિઃશુલ્ક ભોજન પ્રસાદ આપવામાં આવે છે, અને તહેવારોના દિવસોમાં દરરોજ 10,000 થી 15,000 લોકો પ્રસાદ ગ્રહણ કરે છે.
6 February, 2000 થી દાન લેવાનું બંધ કરાયું
આ અન્નક્ષેત્રની સૌથી અનોખી વિશેષતા એ છે કે બિનજરૂરી ધનસંગ્રહ ટાળવા માટે 6 February, 2000 થી અહીં દાન સ્વીકારવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવાયું છે. દાન આપવા ઇચ્છતા ભક્તોને પણ અહીં પ્રેમપૂર્વક ઇનકાર કરવામાં આવે છે. વીરપુરના રમેશ ગઢિયાના જણાવ્યા મુજબ, સેવાકાર્યમાં કોઈ અવરોધ ન આવે તે માટે કપરા સમયમાં પણ ખાસ વ્યવસ્થા કરાઈ હતી. કોરોના મહામારી દરમિયાન જ્યારે મંદિરો બંધ હતા, ત્યારે પણ વહીવટી તંત્રની મંજૂરી મેળવીને આશરે 5,000 ગરીબ લોકોને ઘરે બેઠા ભોજન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું.
આ પણ વાંચો: 3 સપ્તાહમાં ત્રીજા વાવાઝોડાનું સંકટ: ઓડિશા સહિત અનેક રાજ્યોમાં હાઈ એલર્ટ જાહેર
બે કથરોટ પ્રસાદમાંથી 150 સૈનિકોની જઠરાગ્નિ તૃપ્ત કરી હતી
જલારામ બાપાની અપાર શ્રદ્ધા અને સેવાભાવનો એક ઐતિહાસિક પ્રસંગ આજે પણ ભક્તો યાદ કરે છે. એક સમયે ધ્રાંગધ્રાના મહારાજા પોતાના સૈન્ય સાથે સોમનાથ દર્શને જઈ રહ્યા હતા ત્યારે બાપાએ તેમને વીરપુરમાં પ્રસાદ લેવા આગ્રહ કર્યો. તે સમયે માત્ર બે કથરોટમાં જ પ્રસાદ હતો, તેમ છતાં બાપાએ આશરે 150 સૈનિકોને પેટ ભરીને ભોજન કરાવ્યું હતું. આ ચમત્કાર અને સેવાથી પ્રભાવિત થઈ મહારાજાએ બાપાને જમીન કે મિલકત માગવા કહ્યું, પરંતુ બાપાએ માત્ર વધુ અનાજ દળીને વધુ લોકોને જમાડી શકાય તે માટે ધ્રાંગધ્રાની મજબૂત ઘંટીના બે પથ્થર માગ્યા હતા. મહારાજાએ મોકલેલા આ પથ્થરો આજે પણ વીરપુરમાં સચવાયેલા છે.
જલારામ જયંતી નિમિત્તે 1 લાખ સુધી ભાવિકો ઉમટવાની શક્યતા
સોમવાર, 16 November ના રોજ જલારામ જયંતીના પાવન અવસરે વીરપુરમાં ભક્તોનું ઘોડાપૂર ઉમટવાની પૂરી સંભાવના છે. સુરતથી લઈને કચ્છ સુધીના રાજ્યના વિવિધ ખૂણેથી પદયાત્રીઓના સંઘ વીરપુર પહોંચી રહ્યા છે. જયંતીના આ વિશેષ પર્વ પર 50,000 થી 1,00,000 જેટલા ભાવિકો દર્શનાર્થે આવે તેવો અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે.
| વીરપુર સદાવ્રતની મુખ્ય વિગતો | માહિતી / આંકડા |
| જલારામ બાપાનો જન્મ | ઈ.સ. 1799 (કારતક સુદ સાતમ) |
| સદાવ્રતની શરૂઆત | ઈ.સ. 1820 (વિક્રમ સંવત 1876) – 206 વર્ષથી અવિરત |
| દાન સ્વીકારવાનું બંધ કર્યાની તારીખ | 6 February, 2000 (છેલ્લા 26 વર્ષથી બંધ) |
| તહેવારોમાં દૈનિક પ્રસાદ લેનાર ભક્તો | 10,000 થી 15,000 લોકો |
| કોરોના કાળમાં ઘરબેઠા ભોજન સેવા | આશરે 5,000 ગરીબ લોકોને |
| 16 November જલારામ જયંતીએ અંદાજિત ભીડ | 50,000 થી 1,00,000 ભાવિકો |
206 વર્ષના લાંબા ઈતિહાસમાં વીરપુરનું સદાવ્રત ક્યારેય અટક્યું નથી અને કોઈની પાસે હાથ લંબાવ્યા વિના લાખો લોકોની ભૂખ સંતોષી રહ્યું છે. જલારામ જયંતીના આ પાવન દિવસે વીરપુરમાં ઉમટનાર ભક્તોનો અવિરત પ્રવાહ એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે નિઃસ્વાર્થ સેવા અને હરિનામની શક્તિ આજે પણ સમાજ માટે સૌથી મોટી પ્રેરણા છે.
