સ્માર્ટફોન વપરાશકર્તાઓમાં મેસેજિંગ માટે સૌથી વધુ લોકપ્રિય બનેલા WhatsApp પ્લેટફોર્મના નામે એક મોટો સાયબર ફ્રોડ સામે આવ્યો છે. સુરક્ષિત ગણાતા ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પર અસલી જેવી જ હૂબહૂ દેખાતી ક્લોન એપ મૂકીને લાખો લોકોને છેતરવામાં આવ્યા છે. સ્પોન્સર્ડ સર્ચ રિઝલ્ટમાં અસલી એપની બરાબર ઉપર દેખાવાના કારણે સામાન્ય યુઝર્સ આ ગેરમાર્ગે દોરતી એપનો ભોગ બન્યા અને અજાણતાં પોતાના સ્માર્ટફોનમાં ઇન્સ્ટોલ કરી લીધી. આ પ્રકારની નકલી એપ્સ યુઝર્સના ખાનગી ડેટા, મેસેજ અને ઓળખની ચોરી માટે ગંભીર સુરક્ષા જોખમ ઊભું કરે છે.
અસલી જેવો લોગો અને નામ રાખીને છેતરપિંડી
આ ફેક એપનું નામ ‘WhatsApp messenger’ રાખવામાં આવ્યું હતું, અને તેનો લોગો તથા યુઝર ઈન્ટરફેસ મૂળ એપ સાથે મેળ ખાતો હોવાથી પ્રથમ નજરે કોઈ પણ વ્યક્તિ છેતરાઈ જાય તેવો હતો. જોકે, તપાસ કરતાં માલૂમ પડ્યું કે આ એપ ‘Agment Assets sallu’ નામના ડેવલપર દ્વારા પબ્લિશ કરવામાં આવી હતી, જેની પ્લે સ્ટોર પર અન્ય કોઈ હિસ્ટ્રી કે જાણીતી એપ્સ ઉપલબ્ધ નહોતી. એક રેડિટ યુઝરે આ સમગ્ર ગરબડ પકડી પાડી સોશિયલ મીડિયા પર ખુલાસો કર્યો ત્યાં સુધીમાં તો 5 લાખથી વધુ લોકો આ શંકાસ્પદ એપ ડાઉનલોડ કરી ચૂક્યા હતા.
અસલી અને નકલી WhatsApp વચ્ચેનો તફાવત
પ્લે સ્ટોર પર અસલી મેટા કંપનીની એપ અને નકલી કૉપી વચ્ચે નીચે મુજબના મહત્વપૂર્ણ તફાવતો જોવા મળે છે:
| વિશેષતા | અસલી WhatsApp | નકલી WhatsApp |
| ડેવલપરનું સત્તાવાર નામ | WhatsApp LLC | Agment Assets sallu |
| કુલ ડાઉનલોડ સંખ્યા | 10 અબજથી વધુ (10 Billion+) | માત્ર 5 લાખ (500K) |
| માન્યતા બેજ | ગૂગલ ‘એડિટર્સ ચોઈસ’ બેજ પ્રાપ્ત | કોઈ સત્તાવાર બેજ નથી |
| પ્લેટફોર્મ સ્થાન | ઓર્ગેનિક સર્ચ પરિણામ | સ્પોન્સર્ડ જાહેરાત તરીકે લિસ્ટેડ |
આવી નકલી એપ્સથી બચવા સાવચેતીના પગલાં
સાયબર જોખમો અને ડેટા ચોરીથી બચવા માટે સ્માર્ટફોન વપરાશકર્તાઓએ કોઈપણ એપ ઇન્સ્ટોલ કરતાં પહેલાં અમુક સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે:
ડેવલપરનું નામ ચકાસવું: એપ ડાઉનલોડ કરતી વખતે સૌથી પહેલાં ડેવલપરનું સાચું નામ જોવું; વોટ્સએપના કિસ્સામાં તે હંમેશા ‘WhatsApp LLC’ જ હોવું જોઈએ.
ડાઉનલોડ આંકડો તપાસવો: વૈશ્વિક સ્તરે લોકપ્રિય એપ્સના ડાઉનલોડ કરોડો કે અબજોમાં હોય છે, જેથી લાખોમાં ડાઉનલોડ ધરાવતી ક્લોન એપથી સાવચેત રહેવું.
રિવ્યુ અને રેટિંગ્સનું વિશ્લેષણ: અચાનક ઓછા સમયમાં આવેલા અસંખ્ય 5 સ્ટાર રેટિંગ્સ કે નેગેટિવ રિવ્યુ વાળી શંકાસ્પદ એપ્લિકેશનો ડાઉનલોડ કરવાનું ટાળવું.
વિશ્વસનીય સોર્સ: કોઈપણ એપ માત્ર ગૂગલ પ્લે સ્ટોર કે એપલ એપ સ્ટોરના સત્તાવાર પેજ પરથી જ લેવી અને થર્ડ-પાર્ટી કે અજાણી લિંક્સથી દૂર રહેવું.
ટેકનોલોજીની સરળતા સાથે સાયબર ઠગાઈના જોખમો પણ ઝડપથી વધી રહ્યા છે, જ્યાં લોકપ્રિય બ્રાન્ડ્સના નામે ક્લોન એપ્સ બનાવીને સામાન્ય જનતાનો પર્સનલ ડેટા જોખમમાં મુકવામાં આવે છે. સત્તાવાર પ્લેટફોર્મ્સ પર પણ કોઈપણ એપ્લિકેશન ઇન્સ્ટોલ કરતી વખતે વપરાશકર્તાની સતર્કતા અને વિગતોની પ્રાથમિક ચકાસણી જ આવા ઓનલાઇન જોખમો સામે શ્રેષ્ઠ ઢાલ બની શકે છે.
