જંતર-મંતર હવે વિરોધ પ્રદર્શનનું સ્થળ નહીં: દિલ્હીમાં દેખાવો માટે 3 નવા ગ્રાઉન્ડ નક્કી, પોલીસનો નવો આદેશ
દેશની રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં દાયકાઓથી વિરોધ પ્રદર્શનો અને લોકતાંત્રિક અવાજનું પ્રતીક બનેલા જંતર-મંતરને લઈને દિલ્હી પોલીસ અને કેન્દ્રીય વહીવટી તંત્ર દ્વારા મોટો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. રાજધાનીમાં વધી રહેલા રાજકીય આંદોલનો અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને ધ્યાનમાં રાખીને જંતર-મંતર ખાતે દેખાવો યોજવા માટેની માન્યતા સત્તાવાર રીતે રદ કરી દેવામાં આવી છે. નાગરિકોના લોકશાહી ઢબે પ્રદર્શન કરવાના અધિકારને જાળવી રાખવા માટે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા રચાયેલી વિશેષ સમિતિની ભલામણોના આધારે હવે શહેરના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં ત્રણ વૈકલ્પિક સ્થળોની પસંદગી કરવામાં આવી છે, જેનાથી દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શનોનું સમગ્ર સરનામું બદલાઈ જશે.
ગૃહ મંત્રાલયની સમિતિની ભલામણ અને સત્તાવાર સૂચના
દિલ્હી પોલીસ કમિશનર અનુરાગ કુમાર દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશ અનુસાર, ભારત સરકારના ગૃહ મંત્રાલયે વર્તમાન વિરોધ સ્થળના વિકલ્પ તરીકે નવા સ્થળોની ચકાસણી કરવા માટે એક સમિતિની રચના કરી હતી. આ કમિટીએ રજૂ કરેલા અહેવાલ અને ભલામણોને પગલે જંતર-મંતરને હવે સત્તાવાર વિરોધ સ્થળ તરીકે અમાન્ય જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.
વિરોધ પ્રદર્શન માટે નક્કી કરાયેલા 3 નવા સ્થળો
દિલ્હી પોલીસે નાગરિકો અને સંગઠનોના શાંતિપૂર્ણ દેખાવો માટે શહેરના ત્રણ જુદા-જુદા ઝોનમાં વૈકલ્પિક મેદાનો નિર્ધારિત કર્યા છે:
| ક્રમ | નવું વિરોધ સ્થળ | દિલ્હીનો વિસ્તાર/ઝોન |
| 1 | રામલીલા મેદાન | સેન્ટ્રલ દિલ્હી (મધ્ય દિલ્હી) |
| 2 | બુરારી મેદાન | નોર્થ દિલ્હી (ઉત્તર દિલ્હી) |
| 3 | સીબીડી (CBD) મેદાન | ઈસ્ટ દિલ્હી (પૂર્વ દિલ્હી) |
સ્ટેન્ડિંગ ઓર્ડરમાં સુધારો અને નવી SOP
દિલ્હી પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ત્રણેય નવા સ્થળોએ વિરોધ પ્રદર્શનો અને મેળાવડાઓના સુચારુ સંચાલન માટે ટૂંક સમયમાં સુધારેલી સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) અલગથી જારી કરવામાં આવશે. આ નવો આદેશ અગાઉના સ્ટેન્ડિંગ ઓર્ડર નંબર L&O/48/22 (તારીખ 28 એપ્રિલ, 2022) માં કરવામાં આવેલો આંશિક સુધારો છે, જે હેઠળ હવેથી કોઈને પણ જંતર-મંતર પર પ્રદર્શન કરવાની સત્તાવાર મંજૂરી મળશે નહીં.
રાજધાનીમાં સર્જાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોની પૃષ્ઠભૂમિ
આ નિર્ણય એવા સંવેદનશીલ સમયે લેવામાં આવ્યો છે જ્યારે રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લઈને તીવ્ર રાજકીય ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. મતદાર યાદીઓના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) માં થયેલી કથિત ગેરરીતિઓના વિરોધમાં અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ સાથે વિપક્ષી દળો તેમજ વિવિધ સંગઠનો દ્વારા દિલ્હીમાં મોટા પાયે આંદોલન અને માર્ચ યોજવામાં આવી રહ્યા છે.
ઐતિહાસિક રીતે જંતર-મંતર સામાન્ય નાગરિકો, કર્મચારીઓ અને રાજકીય પક્ષો માટે પોતાની માંગણીઓ રજૂ કરવાનું મુખ્ય કેન્દ્ર રહ્યું છે. જોકે, ગૃહ મંત્રાલય અને દિલ્હી પોલીસના નવા આદેશ બાદ હવે દેખાવો માત્ર રામલીલા મેદાન, બુરારી મેદાન અને સીબીડી મેદાન પૂરતા જ સીમિત રહેશે. નવી SOP લાગુ થયા બાદ આ સ્થળો પર આંદોલનો માટે કઈ શરતો લાગુ પડશે અને રાજકીય પક્ષો આ ફેરફારને કેવી રીતે સ્વીકારે છે, તે જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
