‘ગુજરાત ભાડા બિલ 2026’ સામે વકીલ આલમમાં ઉગ્ર રોષ: રાજ્યના 182 બાર એસોસિએશનોની અચોક્કસ મુદતની હડતાળથી ન્યાયિક કાર્યવાહી ઠપ્પ
રાજ્ય સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા પ્રસ્તાવિત ‘ગુજરાત ભાડા બિલ 2026’ સામે સમગ્ર ગુજરાતના વકીલ મંડળોએ વિરોધનું રણશિંગુ ફૂંક્યું છે. કાયદાકીય સત્તાઓના હસ્તાંતરણ સામે વાંધો ઉઠાવીને રાજ્યભરના 182 જેટલા વકીલ મંડળોએ અચોક્કસ મુદતની હડતાળનું એલાન કર્યું છે. ગુજરાત હાઈકોર્ટથી લઈને તાલુકા કક્ષાની નીચલી અદાલતો સુધી વકીલો ન્યાયિક કામગીરીથી અળગા રહેતાં અદાલતી વહીવટ સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયો છે. હજારો કેસોની સુનાવણી અટકી પડતાં ન્યાય મેળવવાની આશાએ આવેલા પક્ષકારો અને અસીલો ભારે હાલાકીમાં મુકાયા છે.
હાઈકોર્ટમાં વકીલોનો બહિષ્કાર અને કેસોની મુદતો લંબાઈ
‘ગુજરાત હાઈકોર્ટ એડવોકેટ્સ એસોસિએશન’ (GHAA) ની અપીલને પગલે હાઈકોર્ટ સંકુલમાં વકીલોની ઉપસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે શૂન્ય રહી હતી. સુરક્ષાના ભાગરૂપે વકીલોના પ્રવેશ માટેનો મુખ્ય દરવાજો બંધ કરી દેવામાં આવ્યો હતો અને કોઈ પણ ખાનગી વકીલ કોર્ટરૂમમાં હાજર રહ્યા નહોતા. વકીલોની ગેરહાજરીના કારણે ન્યાયાધીશોએ ઓન-ડાયસ કામગીરી ઝડપથી પૂર્ણ કરી હતી અને તમામ કેસોમાં આગામી નવી તારીખો (મુદતો) પાડી દેવામાં આવી હતી, જેના પરિણામે હજારો કેસોની મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી અટકી પડી હતી.
અમદાવાદમાં સિવિલ કોર્ટથી ઇન્કમટેક્સ સુધી વિશાળ બાઈક રેલી
આ આંદોલનને વધુ વેગવંતું બનાવવા અમદાવાદના વકીલોએ રસ્તા પર ઉતરીને શક્તિપ્રદર્શન કર્યું હતું. અમદાવાદ સીટી સિવિલ એન્ડ સેશન્સ કોર્ટ પરિસરથી વકીલો દ્વારા એક વિશાળ બાઈક રેલીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ રેલી ઘી કાંટા સ્થિત મેટ્રોપોલિટન કોર્ટ થઈને છેક ઇન્કમટેક્સ ચાર રસ્તા સુધી પહોંચી હતી. ત્યાં એકત્રિત થયેલા વકીલોએ રાજ્ય સરકારની નીતિઓ વિરુદ્ધ જોરદાર સૂત્રોચ્ચાર કરીને કાયદો પાછો ખેંચવાની માંગ કરી હતી.
આંદોલનની વ્યાપકતા અને અસર દર્શાવતી રૂપરેખા
રાજ્યભરમાં ચાલી રહેલા આ આંદોલન અને તેની અદાલતી વ્યવસ્થા પર પડેલી અસરો નીચે મુજબ છે:
| વિગત / પરિમાણ | સ્થિતિ અને આંકડાકીય વિગતો |
| હડતાળમાં જોડાયેલા વકીલ મંડળો | રાજ્યના 182 બાર એસોસિએશન |
| અદાલતી અસર | હાઈકોર્ટ, સિવિલ, સેશન્સ અને તાલુકા કોર્ટો સંપૂર્ણ ઠપ્પ |
| અમદાવાદમાં વિરોધ પ્રદર્શન | સિવિલ કોર્ટથી ઇન્કમટેક્સ સુધી બાઈક રેલી |
| પંચમહાલ અને શહેરાની સ્થિતિ | તમામ વકીલો અળગા, ન્યાયિક કામકાજ બંધ |
| છોટા ઉદેપુરમાં વિરોધનું સ્વરૂપ | સરકારી પરિપત્રની જાહેરમાં હોળી કરી વિરોધ |
| વકીલોની મુખ્ય માંગણી | બિલ પરત ખેંચવું અથવા ન્યાયિક હિત મુજબ સુધારો કરવો |
જ્યુડિશિયલ સત્તા રેવન્યુ તંત્રને સોંપવા સામે મૂળ વાંધો
વકીલ મંડળોનો મુખ્ય વિરોધ બિલમાં સૂચવાયેલા સત્તાના ફેરબદલ સામે છે. શહેરા વકીલ મંડળના પ્રમુખ અશરફ પટેલે આ અંગે જણાવ્યું હતું કે નવા બિલ હેઠળ ન્યાયિક સત્તાઓ (જ્યુડિશિયલ ઓથોરિટી) આંચકીને રેવન્યુ તંત્ર એટલે કે કલેક્ટર અને પ્રાંત અધિકારીઓને સોંપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. વકીલોનું માનવું છે કે મહેસૂલી તંત્ર પાસે જટિલ કાયદાકીય પાસાઓ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાઓને ઉકેલવાનો યોગ્ય અભિગમ હોતો નથી, જેના કારણે ભાડુઆત અને મકાનમાલિક વચ્ચેના વિવાદો ઘટવાને બદલે વધુ ગંભીર બનશે અને સામાન્ય જનતાને અન્યાય થશે.
છોટા ઉદેપુરમાં પરિપત્રની હોળી: જિલ્લાઓમાં ઉગ્ર આક્રોશ
આ હડતાળનો પ્રભાવ પંચમહાલ, શહેરા તેમજ આદિવાસી બહુલ વિસ્તાર છોટા ઉદેપુરમાં પણ તીવ્રપણે જોવા મળ્યો હતો. છોટા ઉદેપુર બાર એસોસિએશનના વકીલોએ સરકારી પરિપત્રની જાહેરમાં હોળી કરીને આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. વકીલોએ આશંકા વ્યક્ત કરી હતી કે અર્ધ-ન્યાયિક સત્તાઓ વહીવટી અધિકારીઓને સોંપવાથી ભ્રષ્ટાચાર અને મુકદ્દમાબાજીમાં વધારો થશે. જ્યાં સુધી સરકાર આ વિધેયક પર પુનર્વિચાર ન કરે ત્યાં સુધી કામ પર પાછા ન ફરવાનો નિર્ધાર વ્યક્ત કરાયો છે.
‘ગુજરાત ભાડા બિલ 2026’ સામે વકીલો દ્વારા છેડાયેલું આ આંદોલન હવે આરપારની લડાઈ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. વકીલોની હડતાળથી ન્યાયતંત્રનું કામકાજ ખોરવાઈ જતાં સામાન્ય પક્ષકારોની મુશ્કેલીઓ વધી રહી છે. કાયદાકીય સત્તાઓના વિભાજન અને નાગરિકોના બંધારણીય અધિકારોને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકાર વકીલ મંડળો સાથે સંવાદ સાધીને યોગ્ય સુધારા કરે તે અનિવાર્ય બન્યું છે.
