સૌથી મોટો પક્ષ હોવા છતાં ભાજપને શરમજનક હાર; નાગોરમાં ક્રોસ વોટિંગથી ખુરશી છીનવાઈ
રાજકારણમાં ક્યારે શું બદલાવ આવે અને કયા સમીકરણો ઊંધા વળી જાય તેનો કોઈ ભરોસો હોતો નથી. શિસ્તબદ્ધ અને મજબૂત સંગઠન તરીકે ઓળખાતી પાર્ટી માટે જ્યારે પોતાના જ સભ્યો વિરુદ્ધમાં જાય ત્યારે સ્થિતિ કેટલી ક્ષોભજનક બની જાય છે, તેનું તાજું ઉદાહરણ રાજસ્થાનના નાગોર જિલ્લામાંથી સામે આવ્યું છે. આંતરિક અસંતોષ અને બળવાખોરી કઈ હદ સુધી પક્ષના વિજયને પરાજયમાં ફેરવી શકે છે, તેની પૂરી કહાની મુંડવા નગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં જોવા મળી છે. ચાલો જાણીએ આ ચોંકાવનારા રાજકીય ઘટનાક્રમની વિગતવાર કહાની.
મુંડવા નગરપાલિકામાં ભાજપની મોટી પકડ છતાં સત્તાથી દૂરી
રાજસ્થાનના અજમેર અને પાલી કોર્પોરેશનમાં ભાજપ દ્વારા સરકાર બનાવવાની ચર્ચાઓ વચ્ચે નાગોર જિલ્લાની મુંડવા નગરપાલિકાનું ચિત્ર બિલકુલ અલગ અને અણધાર્યું રહ્યું હતું. અહીં યોજાયેલી ચેરમેન પદની ચૂંટણીમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી સૌથી મોટો પક્ષ હોવા છતાં અત્યંત શરમજનક સ્થિતિનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. કુલ પચીસ બેઠકો ધરાવતી આ નગરપાલિકામાં ભાજપ પાસે સૌથી વધુ દસ બેઠકો હતી, તેમ છતાં પક્ષ પોતાનો ચેરમેન બનાવવામાં માત્ર નિષ્ફળ જ ન રહ્યો પરંતુ પાર્ટીના જ કાઉન્સિલરોની બેવફાઈના કારણે પક્ષના ઉમેદવારને શૂન્ય મત મળ્યા હતા.
પક્ષવાર બેઠકોનું ગણિત અને ભાજપના ઉમેદવારની શૂન્ય સપાટી
મુંડવા નગરપાલિકાની કુલ ૨૫ બેઠકોની પક્ષવાર સ્થિતિ પર નજર કરીએ તો ચૂંટણીમાં ભાજપે સૌથી વધુ ૧૦ વોર્ડમાં વિજય મેળવ્યો હતો, જ્યારે હનુમાન બેનીવાલની રાષ્ટ્રીય લોતાંત્રિક પાર્ટી (આરએલપી)ને ૭, કોંગ્રેસને ૩ અને અપક્ષોને ૫ બેઠકો મળી હતી. ભાજપે પોતાના ચેરમેન પદના ઉમેદવાર તરીકે ગીતા દેવીને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતા. પરંતુ ક્રોસ વોટિંગના ખેલમાં ભાજપના તમામ કાઉન્સિલરોએ પક્ષના આદેશ વિરુદ્ધ જઈને મતદાન કરતાં ગીતા દેવીને એક પણ મત પ્રાપ્ત થયો નહોતો અને તેઓ શૂન્ય પર સીમિત થઈ ગયા હતા.
કોંગ્રેસ અને આરએલપીના ગઠબંધનનો માસ્ટરસ્ટ્રોક
એક તરફ ભાજપની અંદરખાને ફૂટ ચાલી રહી હતી, તો બીજી તરફ વિપક્ષી પાર્ટીઓએ સમય પારખીને મોટો દાવ રમ્યો હતો. કોંગ્રેસ અને આરએલપીએ હાથ મિલાવીને અલકા દેવી કંડોઈને પોતાના સંયુક્ત ઉમેદવાર જાહેર કર્યા હતા. ગઠબંધન પાસે કાગળ પર કુલ ૧૦ મત જ ઉપલબ્ધ હતા, પરંતુ મતદાનના પરિણામો આવ્યા ત્યારે સૌ કોઈ ચોંકી ગયા કારણ કે અલકા દેવીને ૧૩ મતો મળ્યા હતા. આ સ્પષ્ટ દર્શાવે છે કે ગઠબંધનને અપક્ષો ઉપરાંત ભાજપના અસંતુષ્ટ કાઉન્સિલરોનો પણ ભરપૂર સાથ મળ્યો હતો, જેના કારણે તેઓ આસાનીથી વિજયી બન્યા હતા.
અપક્ષ ઉમેદવારનો નજીવા અંતરથી પરાજય અને બળવો
આ ચૂંટણીમાં ભાજપમાંથી ટિકિટ ન મળવાને કારણે બળવો કરીને મેદાનમાં ઉતરેલા અપક્ષ ઉમેદવાર ઘનશ્યામ સદાવાતે પણ રસાકસીભર્યો જંગ લડ્યો હતો. સદાવાત માત્ર એક જ મતથી ચેરમેન બનતા ચૂકી ગયા હતા, કારણ કે તેમને કુલ ૧૨ કાઉન્સિલરોના મત પ્રાપ્ત થયા હતા. જોકે, આ આખી લડાઈમાં સૌથી મોટો ફટકો શાસક પક્ષ દાવો કરનાર ભાજપને જ પડ્યો હતો કારણ કે પોતાના જ ઘરના સભ્યો દ્વારા કરવામાં આવેલા ક્રોસ વોટિંગે પક્ષના શીર્ષ નેતૃત્વને પણ હચમચાવી દીધું છે.
નાગોરની મુંડવા નગરપાલિકાની આ ચૂંટણીએ સાબિત કરી દીધું છે કે માત્ર સંખ્યાબળ હોવું પૂરતું નથી, પરંતુ પક્ષની આંતરિક એકતા અને સંગઠનનું શિસ્ત સૌથી મોટું હથિયાર છે. સૌથી મોટો પક્ષ હોવા છતાં માત્ર આંતરિક ક્રોસ વોટિંગ અને અસંતોષના કારણે શૂન્ય સપાટી પર આવી જવું એ ભાજપ માટે એક મોટો રાજકીય ધકો છે. આ ઘટના રાજકારણના અંદરના ખેલ અને પક્ષપલટા કે બળવાખોરીના નુકસાનનો મોટો અરીસો બતાવે છે, જે આગામી સમયમાં અન્ય પક્ષો માટે પણ એક મોટો સબક સાબિત થશે.
