મધ્ય પૂર્વમાં વધતો તણાવ: સાઉદી અરબે ઓઈલ પાઈપલાઈન અસ્થાયી ધોરણે બંધ કરતાં વૈશ્વિક પુરવઠા પર જોખમ
મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને યુદ્ધના માહોલ વચ્ચે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઊર્જા બજાર માટે મોટા અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. સાઉદી અરબ દ્વારા પોતાની મહત્વની ઓઈલ પાઈપલાઈન અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવામાં આવી છે, જ્યારે બીજી તરફ હુથી વિદ્રોહીઓએ વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગો પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવાના પ્રયાસો તેજ કર્યા છે.
સાઉદી અરબ દ્વારા ઈસ્ટ-વેસ્ટ ઓઈલ પાઈપલાઈન સ્થગિત
સાઉદી અરબના ઊર્જા મંત્રાલય દ્વારા સત્તાવાર માહિતી આપવામાં આવી છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના વિકલ્પ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતી એકમાત્ર પ્રમુખ ‘ઈસ્ટ-વેસ્ટ ઓઈલ પાઈપલાઈન’ પર રિયાધ અને મદીના ક્ષેત્રોમાં સતત ડ્રોન હુમલા થયા છે. સાવચેતીના પગલા રૂપે આ પાઈપલાઈનને અસ્થાયી ધોરણે સ્થગિત કરી દેવામાં આવી છે. પ્રાથમિક અનુમાન મુજબ આ ડ્રોન હુમલાઓ ઈરાક તરફથી સક્રિય ઈરાન સમર્થિત મિલીશિયા દ્વારા કરવામાં આવ્યા હોવાનું મનાય છે.
બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ અને હુથી વિદ્રોહીઓની ગતિવિધિઓ
એક તરફ પાઈપલાઈન બંધ છે, તો બીજી તરફ શુક્રવારે ઈરાન સમર્થિત યમનના હુથી વિદ્રોહીઓ રાતા સમુદ્રના અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ એવા બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટના પેરીમ ટાપુ સુધી પહોંચી ગયા છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે આ વૈશ્વિક દરિયાઈ માર્ગ પર પ્રભુત્વ મેળવવા માટે ચાલી રહેલા આ પ્રયાસોથી આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ચિંતાઓ વધી ગઈ છે.
વૈશ્વિક બજાર અને ઓઈલ કિંમતો પર ગંભીર અસરો
ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઈપલાઈન એ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરનું દબાણ ઘટાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવતી હતી. આ પાઈપલાઈન બંધ થવાથી અને હુથી વિદ્રોહીઓ દ્વારા દરિયાઈ માર્ગો પર દબાણ વધવાથી ખાડી ક્ષેત્રમાંથી થતી ઓઈલ સપ્લાયની પ્રક્રિયા ગંભીર જોખમમાં મુકાઈ છે. જો આ સ્થિતિ લાંબો સમય ચાલે અથવા હુથીઓ બાબ અલ-મંદેબ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી લે, તો તેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઓઈલની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો આવી શકે છે.
સારરૂપે કહીએ તો, મધ્ય પૂર્વના આ તાજા ઘટનાક્રમે વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જા સુરક્ષા સામે મોટો પડકાર ખડો કર્યો છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પરિસ્થિતિને જલ્દી કાબૂમાં નહીં લેવાય, તો વિશ્વભરમાં મોંઘવારી અને ઈંધણના ભાવો પર તેની સીધી માડા પડશે.
