સમગ્ર ભારતમાં હવામાનની અનિયમિત પેટર્નથી એક તરફ ઉત્તર ભારતના રાજ્યોમાં જળબંબાકાર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે, તો બીજી તરફ ગુજરાતમાં મેઘરાજાએ મોઢું ફેરવી લીધું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ની ચેતવણી મુજબ દેશના અનેક ભાગોમાં કુદરતનું રૌદ્ર સ્વરૂપ જોવા મળી રહ્યું છે.
ઉત્તર ભારતમાં ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાનું રેડ એલર્ટ
હવામાન વિભાગની આગાહી અનુસાર, દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, પશ્ચિમ બંગાળ અને પહાડી રાજ્યોમાં અતિ ભારે વરસાદ અને તોફાની પવનો ફૂંકાવાની શક્યતા છે. પૂર્વ યુપી અને રાજધાની દિલ્હીમાં 50 થી 70 કિમી/કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત બન્યું છે. અગાઉ બરેલી, બિજનોર અને મુરાદાબાદ જેવા જિલ્લાઓમાં રેકૉર્ડબ્રેક વરસાદ નોંધાઈ ચૂક્યો છે.
બિહારમાં ગંગા નદી બની રહી છે મુસીબત
બિહારમાં સતત વરસાદના કારણે પૂરની સ્થિતિ વિકટ બની છે. રાજધાની પટના સહિત અનેક વિસ્તારોમાં ગંગા નદી ભયજનક સપાટી અને પોતાના સર્વોચ્ચ જળસ્તરને વટાવી ચૂકી છે. રાજ્યની અન્ય પ્રમુખ નદીઓ પણ ઉભરાઈ રહી છે, જેનાથી પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં લોકોની ચિંતાઓમાં ભારે વધારો થયો છે. આગામી 24 કલાક દરમિયાન પણ મોટાભાગના જિલ્લાઓમાં વાદળછાયું વાતાવરણ અને વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
પહાડી રાજ્યો ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલમાં ભૂસ્ખલનનો ખતરો
ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રદેશ જેવા પહાડી રાજ્યોમાં કુદરતનું જોખમ વધુ ઘણું વધી ગયું છે. આગામી 10 થી 12 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે ભારે વાવાઝોડા અને અતિ ભારે વરસાદનું અનુમાન છે. પહાડી વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓ વધી રહી છે અને વાહનવ્યવહાર પણ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયો છે.
ગુજરાતમાં મેઘરાજાના આંસુ સૂકાયા, સૌરાષ્ટ્ર સૌથી વધુ પ્રભાવિત
જ્યાં ઉત્તર અને પૂર્વ ભારતમાં પૂર જેવો માહોલ છે, તેનાથી બિલકુલ વિપરીત ગુજરાતમાં આ વર્ષે વરસાદની ભારે ઘટ જોવા મળી રહી છે. અલનીનોની પ્રભાવી અસરને કારણે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના જિલ્લાઓમાં મેઘરાજા રિસાયા હોય તેવી સ્થિતિ છે. દેવભૂમિ દ્વારકામાં સીઝનનો માત્ર 6.81% જ વરસાદ વરસ્યો છે, જેના કારણે અહીં સૌથી વધુ 88 ટકાની વરસાદી અછત છે. આ સાથે જ પોરબંદરમાં 73 ટકા અને જૂનાગઢ-જામનગરમાં 61 ટકા જેટલો ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે.
રાજ્યના અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ વરસાદની અછતથી ચિંતા
સૌરાષ્ટ્ર ઉપરાંત ગુજરાતના અન્યપ્રાંતોમાં પણ વરસાદનું ચિત્ર નિરાશાજનક છે. મધ્ય ગુજરાતમાં વડોદરામાં 32 ટકા અને છોટાઉદેપુરમાં 30 ટકા ઘટ નોંધાઈ છે. ઉત્તર ગુજરાતના સાબરકાંઠામાં 44 ટકા, મહેસાણા અને ગાંધીનગરમાં 27-27 ટકા તથા પૂર્વ ગુજરાતના દાહોદમાં 45 ટકા વરસાદ ઓછો પડ્યો છે. આ વ્યાપક અછતના કારણે ખેડૂતો અને સ્થાનિક રહીશોમાં ચિંતાની લહેર છવાઈ ગઈ છે.
સારાંશરૂપે કહીએ તો, વર્તમાન સમયમાં ભારતીય હવામાન પ્રણાલી બે અંતિમ છેડા પર ઊભી છે. એક તરફ ઉત્તર ભારતના રાજ્યો (દિલ્હી, યુપી, બિહાર અને પહાડી વિસ્તારો) અતિવૃષ્ટિ, તોફાનો અને પૂરની વિપરીત પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ગુજરાતના અનેક જિલ્લાઓમાં અનિયમિત અને નહિવત્ વરસાદના કારણે ખેતી અને જળસંચય સામે મોટો પડકાર ખડો થયો છે.
