અમેરિકાના 50% ટેરિફ સામે કેનેડાનો આક્રમક પલટવાર: વેપાર કરાર સ્થગિત કરી ‘એક-એક ડૉલર’નો હિસાબ ચૂકવવાની જાહેરાત
વિશ્વભરમાં બે સૌથી વધુ નિકટના પડોશી દેશો વચ્ચે હવે એક ગંભીર અને મોટા વેપારી સંઘર્ષની શરૂઆત થઈ ગઈ છે. અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી ટ્રેડ ડીલ આખરે તૂટી ગઈ છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેનેડાના માલસામાન પર ૫૦ ટકાનો ભારે-ભરખમ આયાત શુલ્ક (ટેરિફ) લાદવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. તેના જવાબમાં કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ પણ પાછળ ન હટવાનો મક્કમ નિર્ધાર વ્યક્ત કરતા અમેરિકાને તેની જ ભાષામાં જવાબ આપવા અને ‘એક-એક ડૉલર’નો પૂરેપૂરો હિસાબ લેવાની જાહેરાત કરી છે.
અડધી રાતથી લાગુ થશે કડક ટેરિફ નિયમો
વાશિંગ્ટન ખાતે સતત ત્રણ દિવસ સુધી ચાલેલી મેરેથોન બેઠકો અને ગાઢ ચર્ચાઓ છતાં બંને દેશો વચ્ચે કોઈ સાર્થક સમજૂતી સધાઈ શકી ન હતી. આ બેઠકો નિષ્ફળ ગયા બાદ કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ પોતાના વાર્તાકારોને તુરંત જ ઓટાવા પરત બોલાવી લીધા છે. પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, અમેરિકા અંદાજે ૨૮ અબજ કેનેડિયન ડૉલર મૂલ્યના માલસામાન પર ૫૦ ટકાનો ટેરિફ અડધી રાતથી અમલમાં મૂકવા જઈ રહ્યું છે. પ્રમુખ ટ્રમ્પે ૧૯૩૦ના ટેરિફ એક્ટના ‘સેક્શન ૩૩૮’નો ઉપયોગ કરીને આ નિર્ણય લીધો છે, જે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિને ભેદભાવપૂર્ણ નીતિ અપનાવતા દેશો પર ૫૦ ટકા સુધીનો ટેક્સ લગાવવાની સત્તા આપે છે.
કેનેડાનું કડક વલણ: “બદલાઈ ચૂક્યું છે અમેરિકા”
કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવી દીધું છે કે તેમને બરાબર સમજાઈ ગયું છે કે અમેરિકાની વેપારી નીતિઓ હવે સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ચૂકી છે. અમેરિકા હવે પોતાના સૌથી નજીકના અને ભરોસાપાત્ર સહયોગીઓ પર પણ ટેક્સ લગાવી રહ્યું છે. પોતાના દેશના કામગારો, શ્રમિકો અને લઘુ-મધ્યમ ઉદ્યોગોને સુરક્ષિત રાખવા માટે કેનેડાએ હવે વળતી આક્રમક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. સરકારે છેલ્લા ૧૮ મહિનામાં સ્થાનિક વેપારીઓ અને ઉદ્યોગોને ૨૫ અબજ કેનેડિયન ડૉલરની આર્થિક સહાય પૂરી પાડી છે અને આગામી સમયમાં પણ નવા રાહત પેકેજો લાવવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.
અમેરિકાનો અલગ દાવો અને કેનેડિયન અર્થવ્યવસ્થાની મજબૂતાઈ
બીજી તરફ, અમેરિકન પક્ષનું કહેવું છે કે તેમણે કેનેડાને વાહનો પરનો ટેરિફ ૨૫% થી ઘટાડીને ૧૫% તથા સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ પર ૫૦% થી ઘટાડીને ૨૫% કરવાની શ્રેષ્ઠ ઓફર આપી હતી, પરંતુ કેનેડા દ્વારા દારૂ અને ડેરી ઉત્પાદનો પરના પ્રતિબંધોના મુદ્દે વાતચીત અટકી પડી હતી. આ તમામ વિવાદ વચ્ચે પણ કેનેડાની આર્થિક રણનીતિ જરાય ડગમગી નથી. વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશ પોતાની અર્થવ્યવસ્થાને વધુ સ્વતંત્ર બનાવી રહ્યો છે, હાલમાં ૫૦૦ અબજ ડૉલરના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ ચાલી રહ્યું છે અને કેનેડાની અર્થવ્યવસ્થા અમેરિકાની સરખામણીએ ચાર ગણી ઝડપથી નોકરીઓનું સર્જન કરી રહી છે.
નિષ્કર્ષરૂપે કહી શકાય કે આર્થિક મહાસત્તાઓ વચ્ચેનો આ વેપારી સંઘર્ષ માત્ર બંને દેશો પૂરતો સીમિત નહીં રહે, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે સપ્લાય ચેઈન અને સામાન્ય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર પણ આર્થિક બોજ વધારશે. જો આ ટકરાવ લાંબો ચાલશે તો તેના વૈશ્વિક બજાર પર ગંભીર નકારાત્મક પડઘા પડશે.
