ભારતીય ઉદ્યોગ જગતમાંથી એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશના સૌથી મોટા અને પ્રતિષ્ઠિત ઉદ્યોગઘરાણા ગણાતા ‘ટાટા ગ્રૂપ’ની શાન સમાન અને લાંબા સમયથી સફળ નેતૃત્વ પૂરું પાડનાર ટાટા સન્સના ચેરમેન એન. ચંદ્રશેખરને પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું છે. કંપનીની આગામી ૧૮ ઓગસ્ટે યોજાનારી વાર્ષિક સામાન્ય સભા (AGM) પહેલા આવેલા આ અણધાર્યા ભડાકાથી માત્ર શેરબજાર જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર બિઝનેસ જગતમાં હડકંપ મચી ગયો છે. દાયકાઓ સુધી ટાટા જૂથને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જનાર દિગ્ગજ નેતાની વિદાય પાછળના આંતરિક સમીકરણોએ અનેક સવાલો ખડા કર્યા છે.
ટાટા જૂથ સાથે પોતાની ૪૦ વર્ષીય લાંબી અને સફળ વ્યાવસાયિક કારકિર્દી પૂર્ણ કરનારા એન. ચંદ્રશેખરને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમની વર્તમાન ટર્મ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭માં પૂરી થયા બાદ તેઓ આ હોદ્દા માટે ફરી દાવેદારી નોંધાવશે નહીં.
પોતાના સત્તાવાર નિવેદનમાં તેમણે લાગણીસભર અંદાજમાં જણાવ્યું હતું કે,
“મેં ટાટા ગ્રૂપમાં વ્યાવસાયિક જીવનના 40 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે. આ મહાન સંસ્થામાં યોગદાન આપવાની તક મળી તે મારા માટે અત્યંત સંતોષજનક રહ્યું. છેલ્લા એક દાયકાથી ટાટા સન્સનું નેતૃત્વ કરવું એ મારા માટે બહુ મોટું સન્માન અને મોટી જવાબદારી હતી. સુચારુ કામગીરી (Transition) સુનિશ્ચિત કરવા માટે મેં બોર્ડને ટૂંક સમયમાં જ નવો ઉત્તરાધિકારી નક્કી કરવા વિનંતી કરી છે.”
આ અચાનક આવેલા સમાચારની સીધી અસર શેરબજાર પર જોવા મળી હતી અને ટાટા ગ્રૂપની અગ્રણી કંપનીઓ TCS, ટાટા સ્ટીલ તથા ટાટા પાવરના શેરોમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો.
શા માટે લીધો આ નિર્ણય? બોર્ડમાં સર્વસંમતિનો અભાવ અને આંતરિક મતભેદો
ચંદ્રશેખરનના આ ચોંકાવનારા રાજીનામા પાછળ આંતરિક ખેંચતાણ અને શીર્ષ નેતૃત્વ વચ્ચેના મતભેદો મુખ્ય કારણ હોવાનું ચર્ચાઈ રહ્યું છે.
નોમિનેશન કમિટીની ભલામણ અને વિરોધ: ટાટા ટ્રસ્ટ્સ અને ટાટા સન્સની નોમિનેશન કમિટીએ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭ પછી પણ તેમને વધુ ૫ વર્ષની ટર્મ આપવા માટે સર્વસંમતિથી ભલામણ કરી હતી. પરંતુ, ૨૪ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ યોજાયેલી બોર્ડ મીટિંગ દરમિયાન બોર્ડના એક સભ્યે આ પ્રસ્તાવને ટેકો આપ્યો ન હતો. આ સર્વસંમતિના અભાવને કારણે તેમણે સ્વયં જ આ પદ પરથી હટી જવાનો ગરિમાપૂર્ણ નિર્ણય લીધો હતો.
ટાટા ટ્રસ્ટ્સ સાથેનો વિવાદ: ટાટા સન્સ અને ટાટા ટ્રસ્ટ્સ વચ્ચે બોર્ડમાં પ્રતિનિધિત્વ, ગ્રૂપની ભવિષ્યની રણનીતિ અને લઘુમતી શેરધારક શાપૂરજી પાલનજી (Shapoorji Pallonji) ના પ્રસ્તાવિત એક્ઝિટને લઈને લાંબા સમયથી ખેંચતાણ ચાલી રહી હતી. ખાસ કરીને, ટાટા ટ્રસ્ટ્સના ચેરમેન નોએલ ટાટા દ્વારા ચંદ્રશેખરનને ફરીથી ચેરમેન બનાવવાનો વિરોધ કરાયા બાદ આ વિવાદ વધુ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો હતો.
એન. ચંદ્રશેખરનનો પ્રભાવશાળી કાર્યકાળ
૧૮૮૭ / ૧૯૮૭: એન. ચંદ્રશેખરન ૧૯૮૭માં ટાટા ગ્રૂપ સાથે જોડાયા હતા.
૨૦૦૯: તેઓ ગ્રૂપની અગ્રણી આઈટી કંપની TCSના CEO બન્યા અને તેને વૈશ્વિક સ્તરે પહોંચાડી.
૨૦૧૭: વર્ષ ૨૦૧૭માં તેમણે ટાટા સન્સના ચેરમેન તરીકેની ધૂરા સંભાળી હતી.
પોતાના એક દાયકાના આ કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે એર ઈન્ડિયાનું ભવ્ય ટેકઓવર (ઘરવાપસી) સહિતના અનેક જટિલ તથા મોટા પડકારોનો અત્યંત કુશળતાપૂર્વક અને સફળતાપૂર્વક સામનો કર્યો હતો. તેમની વિદાય ટાટા જૂથ માટે એક મોટા યુગના અંત સમાન માનવામાં આવી રહી છે.
